Blog

Gebruik je je stem goed? IA!

Blogheader Robin Hood


Beter leren vertellen
Een verhaal vertellen vind ik het allerleukste, maar bijna even leuk vind ik het geven van Workshops Verhalen vertellen. Ik geniet intens van de groei die deelnemers doormaken tijdens een training of workshop. In de Verteltips van deze keer vind je onderaan een korte impressie van de eerste zaterdag in een cyclus van 4 zaterdagen. Ik overweeg om in januari een nieuwe Basistraining aan te bieden en misschien een Vervolgtraining.
Laatst kreeg ik de vraag: ‘Doe je ook ééndaagse vertelworkshops?’ Het antwoord is: JA. Binnenkort laat ik iets weten over de mogelijkheden die er zijn op het gebied van workshops/trainingen.

Je stem is onmisbaar
Bij het vertellen is de stem een onmisbaar instrument. Als leerkracht stond ik er nooit zo bij stil. Wat me wel opviel was dat ik altijd een beetje last van mijn stem had na een lange vakantie. Na een tijd van rust gebruik je je stem ineens veel meer. Je stem goed gebruiken is iets dat je niet leert tijdens de opleiding, maar het is wezenlijk bij het lesgeven en nog belangrijker bij het vertellen. Het zou goed zijn als daar tijdens de opleiding aandacht aan besteed wordt. Je stem trainen kan op een leuke manier samen met de kinderen. In deze Verteltips besteed ik aandacht aan intonatie en articulatie.

Intonatie
Sommige kinderen praten heel monotoon: dat is saai en niet prettig om naar te luisteren. Met variatie in je stem wordt dat beter. Oefen met stembuigingen. Als je meer uitdrukking aan je stem kan geven door het rijzen en dalen van je stem wordt het echt veel prettiger om naar je te luisteren. Belangrijke vaardigheden zijn het af en toe pauzeren en het benadrukken van woorden in de zin. Door intonatie geef je niet alleen info maar je geeft er ook zin en betekenis aan. Intonatie laat een ander horen wat je denkt, voelt en of je er enthousiast voor bent.

Uitdrukkingen
Als leerkracht kun je een uitdrukking eerst heel monotoon zeggen: ‘Geen sprake van.’ Wie kan dat beter zeggen? Laat het verschillende kinderen proberen. Geef daarna zelf ook enkele manieren hoe je het kunt zeggen. Om mee te spelen: ‘Niet te geloven zeg.’ ‘Geweldig.’ ‘Wat maakt dat nou uit?’ ‘Dat is fantastisch.’ ‘Wat een prachtig doelpunt!’ ‘Kijk eens wat mooi!’ ‘Ben je nou helemaal?’ ‘Zie je die toren daar?’ ‘Kom eens.’ ‘Ik heb zo’n honger.’  ‘Wat een geweldig idee.’ ‘Dat heb je heel goed gedaan.’

Zinnen
Je kunt ook met zinnen werken. Gebruik b.v. zinnen die passen bij je lessen. Oefen daarbij met het variëren van de toonhoogte. Laat ze het eerst zelf proberen en geef dan voorbeelden hoe het ook zou kunnen. Geef ze aanwijzingen zoals: houd je stem op dezelfde hoogte of verhoog je stem in het midden van de zin en laat hem dalen aan het einde van de zin. De luisteraars moeten begrijpen dat de zin klaar is. Voordoen helpt prima!
Het is leuk om te spelen met de stem: laag – hoog – zwaar – licht – en zo verder. Laat ze eens praten als een heks of een beer e.d. Oefenen met intonatie is ook goed voor het lezen. Oefenzinnetjes:

1. Die ridder was een enorme reus.
2. ‘Wat kom je doen, prins?’
3. ‘Het is hier zo donker en ik voel me zo klein.’
4. De prinses wordt zo rood als een biet, maar ze ziet de prins niet.
5. ‘Hoe kom ik aan een zak vol geluk?’
6. ‘Wat een snavel heeft die vogel.’
7. ‘Kijk uit. Dat zijn gevaarlijke rovers.’
8. ‘Heb jij wel eens een koning op een kip gezien?’
9. ‘Kan ik iets voor u doen, majesteit?’
10. ‘Die pannenkoeken zijn geweldig.’

Articulatie
Het uitspreken van woorden is soms een hele klus voor de kinderen. Een bijzonder leuke manier om dat te verbeteren is het werken met tongbrekers. Tongbrekers verbeteren niet alleen de uitspraakmogelijkheden, maar ook het geheugen en de concentratie. En het plezier krijg je er gratis bij. Hieronder heb ik er 15 geselecteerd. Google maar eens op internet! Veel plezier. Voor jongere kinderen kun je een paar simpele nemen. Voor oudere kinderen kun je er een aantal op papier zetten.
Wedstrijdelement: elk kind probeert zoveel mogelijk tongbrekers goed te zeggen. Bij een fout komt de volgende aan de beurt. Tongbrekers zijn leuk en er wordt veel gelachen.

Tongbrekers
1. De kat krabt de krullen van de trap.
2. Plak bakbloedworst.
3. De postkoetskoetsier poetst de postkoets met postkoetspoets.
4. Papa bukt zich en pakt de platte blauwe bakpan.
5. De knecht snijdt recht en de meid snijdt scheef.
6. De meid sneed zeven scheve sneden brood.
7. Ik mix whisky in de whiskymixer..
8. Knappe slakken snakken naar slappe sla.
9. Drie dikke drilboren drillen door die dikke deuren.
10. Trollen rollebollen als dollen in de drollen.
11. De slome slak eet slappe sla.
12. Gijs grijpt de grijsgrauwe gans graag gauw.
13. Gisteren heb ik achtentachtig kacheltjes verkocht.
14. Duitse dames drinken dagelijks druivensap.
15. Varkens geiten boerenkool.

BASISTRAINING van start
Op zaterdag 19 september was de eerste training van vier zaterdagen verhalen vertellen. Op een prachtige locatie in Zoetermeer is gestart met 9 enthousiaste deelnemers. Het was prachtig om te zien hoe elke deelnemer aan het eind van de dag beter vertelde dan aan het begin. Beter stemgebruik (!), betere expressie en met meer gebaren. Enkele reacties:

‘Dit was echt heel leuk! Bijzonder om te merken dat het in een paar uur mogelijk is om een paar essentiële dingen te leren en dan te merken dat het direct beter gaat.’
Joke Dubois, schoolmaatschappelijk werker.

‘Goede energie, ontspannen leiding met veel humor. Aanstekelijke werkvormen. Geleerd: Meer variëren qua volume/intensiteit (kleiner maken); het verhaal meer ‘inkleuren’ met ‘wat zie/hoor/voel je?’
Guido de Bruin, Besturenraad.

Basistraining 19-09-2015

De volgende Verteltips verschijnen op dinsdag 13 oktober 2015.

Eén van mijn favoriete vertelsters is Jan Blake uit Engeland.
Oorspronkelijk uit Jamaica. In de video vertelt ze in een TED talk een prachtig verhaal dat ik zelf ook vertel. Het verhaal begint na ongeveer 6 minuten. Haar inleiding is echter ook bijzonder boeiend. Veel plezier ermee.

Blog Header


Vertrouwen bij sportmensen
Bij het WK in China zag ik Daphne Schippers en Usain Bolt aan de start staan: vol vertrouwen. Ze leverden prachtige prestaties, die hen waarschijnlijk nog meer vertrouwen geven. Sta je zelf ook zo voor je groep? Dat zou mooi zijn. En hoe zet het met het vertellen van een verhaal? Laatst zei een onderwijscoach tegen mij: ‘Hans, ik kom aardig wat leerkrachten tegen die onzeker zijn als ze een verhaal vertellen. Heb jij wat tips om te werken aan zelfvertrouwen?’ Tuurlijk! Deze keer 10 TIPS voor meer vertrouwen bij het vertellen!

Vertrouwen bij ‘t vertellen krijg je niet vanzelf.
In 1971 was ik stagiaire bij de directeur van een basisschool. ‘Hans, vertel het verhaal over koning Hizkia.’ Ik had het verhaal helemaal uitgeschreven en min of meer uit mijn hoofd geleerd. Vrijdagochtend. Bloednerveus. Ik begon. ‘Hizkia, zoon van Achaz, werd koning … ‘ Stilte. Twee jongens fluisterden: ‘Hij weet het niet meer!’ Ik werd vuurrood en begon opnieuw. Het werd geen succes. De directeur: ‘Je kunt een black-out voorkomen als je je beter voorbereidt.’ Maar wat is een goede voorbereiding? Hij vertelde het me niet!

Zelfvertrouwen door een opmerking!
Toen ik al vele jaren les gaf, gebeurde er iets verrassends. Een vriend werkte in een drukkerij. Eén van zijn collega’s vertelde dat hij bij mij in de klas had gezeten en dat meester van Woerkom zo mooi kon vertellen. Ik was verbaasd. Die opmerking gaf mij zelfvertrouwen. Vanaf dat moment vertelde ik mijn verhalen met meer vertrouwen en plezier.

Het verkrijgen van zelfvertrouwen.
Dat is een geleidelijk proces van veel doen, ervaren en voelen. Ook het goed letten op de reacties van kinderen is belangrijk. In het begin ben je vooral met het verhaal bezig, maar langzamerhand ga je meer zien en voelen of ze met je meegaan of afhaken als je vertelt. Je wordt gevoeliger voor wat werkt en wat niet werkt. Veel oefenen en feedback krijgen helpen je verder om een goede verteller te worden.

10 tips om je zelfvertrouwen te versterken:
1. Vertel aan kleine groepjes: je eigen kinderen, buurkinderen e.d. Let op de reacties. Gebruik interactie: liedje, vraag, beweging e.d.
2. Vertel korte verhaaltjes: aan je groep zoals eenvoudige fabels.
3. Vertel anekdotes uit je eigen leven.
4. Vertel korte verhaaltjes als inleiding op je les: rekenen, taal, geschiedenis.
5. Oefen hardop voor de spiegel of bij een wandeling; oefen in gedachten.
6. Zie het verhaal voor je in beelden; stel het je voor; leef je in.
7. Maak een samenvatting: in zinnen – de ‘verhaalbotten’. Of maak simpele tekeningen.
8. Neem je verhaal op: in je groep met video of audio; thuis met webcam of audio.
9. Vertel aan een collega een kort verhaal: vraag om feedback.
10. Vertel een verhaal in een andere groep: je collega vertelt in jouw groep. Of geeft muziek.

Storyteller met vertrouwen: Jack Lynch.
Ierland is een land waar nog veel verteld wordt: in pubs hoor je vaak muziek en verhalen. Jack Lynch ontmoette ik op het Vertelfestival van Alden Biesen in België. Het viel me op met welk gemak en vertrouwen hij vertelde. Op een zaterdagavond liep het programma wat uit en was hij niet toegekomen aan een verhaal.  Op het terras waar veel herrie was, ging hij gewoon verder met zijn verhaal. Binnen ‘no time’ was iedereen gefascineerd door Jack en hingen we aan zijn lippen. In het filmpje hieronder vertelt hij ‘The Moon’.

Vraag:
Wie heeft nog een mooie tip om het zelfvertrouwen bij het vertellen te vergroten?

Fijn als je hieronder een reactie geeft.
Je kunt de Verteltips ook doorsturen. Misschien ken je iemand die interesse heeft.

BASISTRAINING NAJAAR 2015 : is vol
De BASISTRAINING VERHALEN VERTELLEN gaat a.s. zaterdag van start in Zoetermeer. Ik heb er veel zin in. Het wordt een bijzondere training: 4 zaterdagen – 19 september – 17 oktober – 7 november – 28 november. Tijden: 10-16 uur. Meer informatie: Basistraining Verhalen Vertellen.
Begin 2016 start er een nieuwe Basistraining Verhalen Vertellen. Je kunt je vast opgeven als je interesse hebt: info@hansvanwoerkom. Data volgen later! En waarschijnlijk start er een vervolgtraining begin 2016 voor deelnemers die al wat verder zijn met vertellen.

Workshop NOB

De volgende VERTELTIPS verschijnen op 29 september 2015!

© 2016 Vertelworkshops.nl
ontwerp websitedienstverlening.nl

End Of Blog Before Footer